Liệt dây thần kinh số 7 có tự khỏi không? Câu trả lời chi tiết

Liệt dây thần kinh số 7, còn gọi là liệt dây thần kinh mặt hoặc liệt Bell (Bell’s Palsy) trong trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể, là tình trạng rối loạn chức năng của dây thần kinh sọ não số VII. Đây là một dây thần kinh hỗn hợp, đảm nhiệm vai trò chi phối vận động các cơ mặt, giúp thực hiện các biểu cảm như cười, nhăn trán, nhắm mắt. Ngoài ra, dây thần kinh số 7 còn liên quan đến vị giác ở 2/3 trước lưỡi, cũng như chức năng tiết nước mắt và nước bọt.

Khi dây thần kinh mặt bị tổn thương, các cơ ở một bên khuôn mặt có thể bị yếu hoặc liệt hoàn toàn, dẫn đến méo miệng, xệ mặt, khó nhắm mắt, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Liệt dây thần kinh số 7 có tự khỏi không?

Câu trả lời là có. Liệt dây thần kinh số 7 có khả năng tự hồi phục, đặc biệt trong các trường hợp nhẹ và khi được phát hiện, can thiệp sớm.

Theo thống kê, khoảng 70–85% trường hợp liệt Bell tự phát có thể hồi phục hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn trong vòng vài tuần đến vài tháng, phổ biến nhất từ 3 tuần đến 6 tháng, ngay cả khi không cần điều trị chuyên sâu.

Tuy nhiên, 15–30% trường hợp còn lại có thể phục hồi không hoàn toàn và để lại các di chứng như co cứng cơ mặt, méo miệng nhẹ hoặc rối loạn vận động cơ mặt.

Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng hồi phục liệt dây thần kinh số 7

Khả năng và tốc độ hồi phục của bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

Mức độ liệt ban đầu: Trường hợp liệt hoàn toàn (mất hoàn toàn vận động cơ mặt) thường có tiên lượng kém hơn so với liệt không hoàn toàn.

Độ tuổi: Người trẻ tuổi thường có khả năng phục hồi tốt và nhanh hơn so với người lớn tuổi.

Triệu chứng kèm theo: Sự xuất hiện của đau tai dữ dội hoặc tăng nhạy cảm với âm thanh có thể cho thấy mức độ tổn thương dây thần kinh nặng hơn.

Tình trạng sức khỏe tổng thể: Các bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp có thể làm chậm quá trình hồi phục và tăng nguy cơ để lại di chứng.

Phương Pháp Điều Trị Liệt Dây Thần Kinh Số 7

Hiện nay, liệt dây thần kinh số 7 (liệt mặt) có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau. Việc lựa chọn phương án phù hợp sẽ giúp đẩy nhanh quá trình hồi phục và hạn chế tối đa biến chứng.

Điều trị nội khoa

điều trị liệt mặt nội khoa thường được chỉ định trong giai đoạn cấp tính của bệnh. Mục tiêu chính là giảm viêm, giảm đau, hỗ trợ tái tạo dây thần kinh và ngăn ngừa tổn thương tiến triển nặng hơn.

Các nhóm thuốc thường được sử dụng gồm:

Thuốc corticosteroid: Có tác dụng chống viêm, giảm phù nề quanh dây thần kinh mặt, giúp cải thiện khả năng phục hồi.

Thuốc kháng virus: Được chỉ định trong trường hợp nghi ngờ liệt mặt do virus.

Vitamin nhóm B: Hỗ trợ nuôi dưỡng và tái tạo hệ thần kinh.

Thuốc giảm đau: Giúp kiểm soát các triệu chứng đau tai, đau đầu hoặc khó chịu vùng mặt.

Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngưng thuốc khi chưa có chỉ dẫn chuyên môn.

Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi chức năng vận động cơ mặt, đặc biệt ở giai đoạn bán cấp và phục hồi.

Hai phương pháp chính thường được áp dụng gồm:

Bài tập cơ mặt: Giúp duy trì trương lực cơ, ngăn ngừa teo cơ, cải thiện khả năng kiểm soát các biểu cảm như cười, nhăn trán, nhắm mắt.

Kích thích điện: Sử dụng các xung điện nhẹ nhằm kích thích hoạt động của cơ và dây thần kinh bị tổn thương, hỗ trợ quá trình hồi phục chức năng.

Việc kết hợp tập luyện đều đặn mỗi ngày với hướng dẫn chuyên môn sẽ giúp người bệnh cải thiện rõ rệt tình trạng liệt mặt theo thời gian.

Phẫu thuật phục hồi liệt mặt

Trong những trường hợp liệt dây thần kinh số 7 kéo dài từ 3 tháng trở lên, không đáp ứng tốt với điều trị nội khoa và vật lý trị liệu, phẫu thuật có thể được cân nhắc nhằm cải thiện chức năng và thẩm mỹ khuôn mặt.

Hiện nay, tại bệnh viện gangwhoo, bác sĩ Phùng Mạnh Cường đang áp dụng phương pháp phẫu thuật kết hợp nội soi hiện đại nhằm phục hồi vận động cơ mặt mà không làm tổn thương dây thần kinh số 7.

Ưu điểm của phương pháp này bao gồm:

Cải thiện tình trạng biến dạng khuôn mặt do liệt mặt kéo dài

Hỗ trợ phục hồi các cử động tự nhiên vùng mặt

Không can thiệp trực tiếp, không gây tổn hại thêm cho dây thần kinh số 7

Có thể phối hợp hiệu quả với quá trình hồi phục tự nhiên của dây thần kinh sau phẫu thuật

Nhờ những cải tiến về kỹ thuật, phương pháp phẫu thuật hiện đại cho phép can thiệp sớm hơn so với các phương pháp truyền thống, mang lại kết quả thẩm mỹ và chức năng tốt hơn cho người bệnh.