Liệt dây thần kinh số 7 nên kiêng gì để không biến chứng

Liệt dây thần kinh số 7 cần kiêng gì là một vấn đề rất quan trọng mà bất cứ người bị bệnh này cũng cần phải nắm rõ để có thể hỗ trợ điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả. Cùng bệnh viện gangwhoo tìm hiểu qua bài viết dưới đây để có lời giải đáp chi tiết nhé!

Liệt dây thần kinh số 7 cần kiêng gì để hỗ trợ hồi phục nhanh?

Liệt dây thần kinh số 7 là tình trạng ảnh hưởng trực tiếp đến vận động cơ mặt, gây mất cân đối khuôn mặt và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, tâm lý người bệnh. Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị liệt mặt của bác sĩ, chế độ ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt là việc nắm rõ liệt dây thần kinh số 7 cần kiêng gì để hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian phục hồi.

Thực phẩm nhiều dầu mỡ, chất béo xấu

Người bị liệt dây thần kinh số 7 nên hạn chế các món ăn chứa nhiều dầu mỡ và chất béo bão hòa như đồ chiên rán, thức ăn nhanh, thực phẩm đóng hộp chế biến sẵn. Những nhóm thực phẩm này có thể làm gia tăng phản ứng viêm trong cơ thể, gây áp lực lên hệ thần kinh và khiến tình trạng viêm dây thần kinh số 7 trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngoài ra, chất béo xấu còn làm cản trở tuần hoàn máu, giảm khả năng cung cấp oxy và dưỡng chất đến dây thần kinh sọ VII bị tổn thương, từ đó kéo dài thời gian hồi phục và dễ gây đau vùng tai. Thay vào đó, người bệnh nên ưu tiên các phương pháp chế biến lành mạnh như luộc, hấp hoặc nướng.

Đồ uống có cồn và nước ngọt có gas

Rượu, bia và các loại đồ uống chứa cồn có tác động ức chế hệ thần kinh trung ương, đồng thời làm giảm khả năng hấp thụ vitamin nhóm B – dưỡng chất thiết yếu cho quá trình phục hồi chức năng thần kinh. Việc sử dụng thường xuyên đồ uống có cồn có thể khiến tình trạng liệt mặt kéo dài hơn.

Bên cạnh đó, nước ngọt có gas chứa nhiều axit và đường tinh luyện, dễ gây kích thích thần kinh, tạo cảm giác châm chích khó chịu và ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hồi phục dây thần kinh số 7. Người bệnh nên thay thế bằng nước lọc, nước ép trái cây tươi không đường để hỗ trợ cơ thể phục hồi tốt hơn.

Ngũ cốc tinh chế

Các loại ngũ cốc tinh chế như gạo trắng, bánh mì trắng, mì ống đã bị loại bỏ phần lớn chất xơ và vitamin nhóm B trong quá trình chế biến. Trong khi đó, vitamin B1, B6 và B12 đóng vai trò quan trọng trong dẫn truyền thần kinh và tái tạo tế bào thần kinh.

Việc thiếu hụt các vitamin này có thể làm tăng kích thích thần kinh, rối loạn chuyển hóa và làm chậm quá trình hồi phục dây thần kinh sọ VII, dẫn đến tình trạng liệt mặt kéo dài hoặc giảm cảm giác cơ mặt. Do đó, người bệnh nên ưu tiên sử dụng các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám.

Thực phẩm giàu axit amin arginine

Arginine là một axit amin cần thiết cho cơ thể, tuy nhiên đối với bệnh nhân liệt dây thần kinh số 7, việc tiêu thụ quá nhiều arginine có thể kích thích sự tái hoạt động của virus Herpes simplex hoặc Varicella-zoster – những tác nhân thường liên quan đến liệt mặt ngoại biên.

Điều này có thể làm chậm quá trình hồi phục hoặc khiến tình trạng viêm dây thần kinh số 7 trở nên nghiêm trọng hơn. Người bệnh nên hạn chế các thực phẩm giàu arginine như thịt gà (đặc biệt là phần da), sườn thăn lợn, đậu nành, bột mì, hạt bí, socola, gelatin, sữa và các sản phẩm từ sữa trong giai đoạn điều trị.

Những điều cần kiêng trong sinh hoạt hằng ngày khi bị liệt dây thần kinh số 7

Bên cạnh chế độ ăn uống, sinh hoạt hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình hồi phục của người bị liệt dây thần kinh số 7. Việc tránh các yếu tố bất lợi sẽ giúp hạn chế biến chứng và hỗ trợ phục hồi chức năng thần kinh hiệu quả hơn.

Tránh tiếp xúc trực tiếp với gió lạnh và thay đổi nhiệt độ đột ngột

Gió lạnh hoặc sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, chẳng hạn từ phòng điều hòa ra môi trường bên ngoài, có thể khiến các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng dây thần kinh sọ VII co thắt. Điều này làm giảm lưu lượng máu và oxy đến vùng thần kinh bị tổn thương, từ đó cản trở quá trình hồi phục.

Nếu tiếp xúc thường xuyên, tình trạng liệt dây thần kinh ngoại biên có thể trở nên nặng hơn, kèm theo các triệu chứng như đau vùng tai, khó ăn nhai hoặc liệt nửa mặt rõ rệt hơn. Do đó, khi ra ngoài người bệnh nên che chắn cẩn thận bằng khẩu trang, khăn ấm và mũ. Trong sinh hoạt trong nhà, cần tránh để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt, đặc biệt là khi ngủ.

Hạn chế căng thẳng và thức khuya kéo dài

Stress tâm lý và thiếu ngủ trong thời gian dài sẽ làm cơ thể tăng tiết hormone cortisol, gây suy giảm hệ miễn dịch và ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của hệ thần kinh. Đây là yếu tố làm giảm khả năng tự phục hồi của dây thần kinh sọ VII và kéo dài thời gian điều trị.

Ngoài ra, ngủ không đủ giấc còn làm giảm khả năng tái tạo tế bào thần kinh, ảnh hưởng đến tiên lượng hồi phục lâu dài. Người bệnh nên duy trì thời gian ngủ từ 7–8 tiếng mỗi đêm, giữ tinh thần ổn định, tránh lo âu quá mức và áp dụng các biện pháp thư giãn nhẹ nhàng như nghe nhạc, hít thở sâu hoặc thiền.

Tránh tác động mạnh lên vùng mặt

Vùng mặt trong giai đoạn liệt dây thần kinh số 7 rất nhạy cảm. Việc xoa bóp mạnh, châm cứu hoặc tác động cơ học không đúng kỹ thuật có thể làm tổn thương thêm các cơ mặt và dây thần kinh, đồng thời làm tăng phản ứng viêm.

Những tác động không phù hợp này có thể dẫn đến các biến chứng về sau như đồng co thắt cơ mặt (synkinesis), gây méo miệng hoặc co giật cơ không kiểm soát. Vì vậy, người bệnh chỉ nên rửa mặt và vệ sinh da nhẹ nhàng. Nếu muốn massage hay thực hiện vật lý trị liệu, cần có chỉ định và hướng dẫn từ bác sĩ hoặc kỹ thuật viên phục hồi chức năng có chuyên môn.

Không chủ quan trong việc vệ sinh mắt và khoang miệng

Do khả năng nhắm mắt không kín, mắt của người bị liệt dây thần kinh số 7 rất dễ bị khô, bụi bẩn xâm nhập và làm tăng nguy cơ viêm giác mạc. Bên cạnh đó, tình trạng liệt nửa mặt khiến việc ăn uống khó khăn hơn, thức ăn dễ tồn đọng ở một bên miệng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây viêm nhiễm răng miệng.

Để bảo vệ mắt, người bệnh nên sử dụng thuốc nhỏ mắt theo chỉ định của bác sĩ, đeo kính bảo vệ khi ra ngoài và có thể dùng băng che mắt khi ngủ để hạn chế khô mắt. Đối với răng miệng, cần vệ sinh kỹ sau mỗi bữa ăn, kết hợp súc miệng bằng nước muối sinh lý nhằm ngăn ngừa viêm nhiễm và tình trạng chảy dãi.

Chế độ ăn uống khoa học cho người bị liệt dây thần kinh số 7

Bên cạnh việc kiêng khem đúng cách, xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi chức năng dây thần kinh số 7 và nâng cao sức khỏe toàn diện cho người bệnh.

Ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa

Người bị liệt dây thần kinh số 7 thường gặp khó khăn khi nhai nuốt do cơ mặt yếu. Vì vậy, nên lựa chọn các món ăn mềm, dễ tiêu như cháo, súp, canh hầm nhừ, sinh tố rau củ quả. Những thực phẩm này không chỉ giúp việc ăn uống trở nên nhẹ nhàng hơn mà còn hỗ trợ cơ thể hấp thu dưỡng chất hiệu quả.

Xây dựng khẩu phần ăn đa dạng, cân đối dinh dưỡng

Chế độ ăn cần đảm bảo đầy đủ các nhóm chất, tránh ăn đơn điệu kéo dài. Việc tăng cường rau xanh giàu chất xơ và vitamin giúp cải thiện tuần hoàn máu, hạn chế tích tụ mỡ trong lòng mạch. Khi hệ mạch thông thoáng, quá trình dẫn truyền thần kinh cũng diễn ra thuận lợi hơn, hỗ trợ phục hồi dây thần kinh bị tổn thương.

Những thực phẩm nên bổ sung

Các loại cá béoCá hồi, cá ngừ, cá mòi là nguồn cung cấp protein chất lượng cao và axit béo omega-3 dồi dào. Omega-3 có tác dụng kháng viêm mạnh, hỗ trợ cấu trúc tế bào thần kinh, giúp giảm viêm và thúc đẩy quá trình phục hồi chức năng thần kinh.

Rau xanh đậmCác loại rau như cải bó xôi, bông cải xanh, cải xanh chứa nhiều vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B6 và folate (B9). Đây là những vi chất thiết yếu tham gia vào quá trình tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh và duy trì lớp myelin bảo vệ dây thần kinh.

Ngũ cốc nguyên hạtGạo lứt, yến mạch, quinoa cung cấp vitamin nhóm B, magiê và chất xơ. Những dưỡng chất này giúp duy trì năng lượng ổn định, hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Các loại hạtHạt chia, hạt óc chó, hạnh nhân giàu omega-3 và vitamin E. Vitamin E là chất chống oxy hóa mạnh, có tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh trước tác động của các gốc tự do gây hại.

TỏiTỏi chứa allicin – hợp chất có đặc tính kháng viêm, kháng khuẩn và hỗ trợ bảo vệ dây thần kinh. Người bệnh có thể sử dụng khoảng 2–3 tép tỏi mỗi ngày trong bữa ăn để tăng cường lợi ích sức khỏe.

Trà xanhTrà xanh giàu EGCG (Epigallocatechin gallate), một chất chống oxy hóa giúp giảm viêm, hạn chế stress oxy hóa và hỗ trợ quá trình hồi phục của hệ thần kinh.

Đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày

Việc cung cấp đủ nước cho cơ thể (khoảng 2–2,5 lít mỗi ngày) giúp cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ hoạt động của tế bào thần kinh và tăng khả năng đào thải độc tố, từ đó góp phần đẩy nhanh quá trình hồi phục.