Liệt dây thần kinh số 7 ở trẻ em: Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Liệt dây thần kinh số 7 (liệt thần kinh mặt) ở trẻ em là tình trạng không hiếm gặp, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng biểu lộ cảm xúc, giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày của trẻ. Việc nhận biết sớm nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi. Dưới đây là những thông tin chi tiết từ bệnh viện thẩm mỹ gangwhoo về nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý tình trạng này.

Nguyên nhân khiến trẻ em bị liệt dây thần kinh số 7

Nhiễm virus

Nhiễm virus là nguyên nhân phổ biến nhất gây liệt dây thần kinh số 7 ở trẻ em. Trong đó, virus herpes simplex được xem là tác nhân hàng đầu. Virus này có khả năng xâm nhập và gây viêm, làm tổn thương dây thần kinh mặt, dẫn đến tình trạng liệt. Ngoài herpes simplex, một số loại virus khác như virus cúm, virus quai bị cũng có thể gây ảnh hưởng đến dây thần kinh số 7 và làm xuất hiện các triệu chứng liệt mặt ở trẻ.

Nhiễm lạnh

Nhiễm lạnh là yếu tố thường gặp, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Việc tiếp xúc đột ngột với nhiệt độ thấp, nhất là vào mùa đông hoặc khi thời tiết thay đổi, có thể khiến các mạch máu nuôi dưỡng dây thần kinh mặt bị co thắt, làm giảm lưu lượng máu và gây tổn thương thần kinh. Bên cạnh đó, việc sử dụng điều hòa không đúng cách, để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt trẻ trong thời gian dài, cũng là nguyên nhân làm tăng nguy cơ liệt dây thần kinh số 7.

Chấn thương

Các chấn thương vùng đầu, mặt hoặc tai có thể gây tổn thương trực tiếp đến dây thần kinh mặt. Tai nạn sinh hoạt, té ngã hoặc va đập mạnh đều có khả năng dẫn đến liệt dây thần kinh số 7. Ngoài ra, trong một số trường hợp, các can thiệp phẫu thuật vùng đầu – mặt – cổ, đặc biệt là phẫu thuật tai mũi họng, cũng có thể vô tình ảnh hưởng đến dây thần kinh mặt và gây liệt.

Các yếu tố khác

Một số yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ liệt dây thần kinh số 7 ở trẻ em. Trẻ mắc các bệnh lý nền như rối loạn miễn dịch, tiểu đường hoặc tăng huyết áp (hiếm gặp ở trẻ nhưng vẫn có thể xảy ra) thường có nguy cơ cao hơn. Trong những trường hợp rất hiếm, khối u não hoặc u vùng nền sọ có thể chèn ép dây thần kinh mặt, gây liệt. Ngoài ra, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, trẻ có sức đề kháng kém hoặc sống trong điều kiện thời tiết lạnh kéo dài cũng dễ mắc bệnh hơn.

Việc nhận biết sớm nguyên nhân và dấu hiệu liệt dây thần kinh số 7 sẽ giúp phụ huynh chủ động đưa trẻ đi thăm khám, từ đó có hướng điều trị phù hợp, giúp trẻ hồi phục chức năng khuôn mặt và hạn chế các di chứng về sau.

Triệu chứng bệnh liệt mặt ở trẻ em

Liệt mặt hay liệt dây thần kinh số 7 ở trẻ em thường biểu hiện khá rõ ràng và dễ nhận biết nếu cha mẹ quan sát kỹ. Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất là tình trạng khuôn mặt bị xệ hoặc méo lệch. Thông thường, chỉ một bên mặt bị ảnh hưởng, khiến gương mặt trẻ mất cân đối rõ rệt so với bên còn lại.

Bên cạnh đó, trẻ gặp nhiều khó khăn khi cử động các cơ mặt. Những động tác đơn giản như nhăn trán, nhướn mày, nhắm mắt, cười hay thổi đều trở nên khó thực hiện hoặc không thể thực hiện được ở bên mặt bị liệt. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến biểu cảm mà còn tác động trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày của trẻ.

Trong quá trình ăn uống, trẻ có thể bị rơi vãi thức ăn, khó nhai hoặc khó nuốt do các cơ vùng miệng hoạt động kém. Khả năng phát âm cũng bị ảnh hưởng, khiến giọng nói trở nên méo tiếng, không rõ ràng. Ngoài ra, một số trẻ còn gặp rối loạn tiết nước mắt, biểu hiện bằng tình trạng khô mắt hoặc chảy nước mắt liên tục ở bên mặt bị liệt.

Một số triệu chứng khác cũng có thể xuất hiện như đau tai, đặc biệt là vùng tai cùng bên với mặt bị liệt, hoặc cảm giác mất vị giác ở một bên lưỡi. Những dấu hiệu này cho thấy dây thần kinh số 7 đã bị tổn thương và cần được can thiệp y tế sớm.

Cách điều trị liệt dây thần kinh số 7 ở trẻ em

Đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa

Ngay khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu nghi ngờ liệt dây thần kinh số 7, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám chuyên khoa. Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết như xét nghiệm máu, điện cơ hoặc chụp cộng hưởng từ nhằm xác định chính xác nguyên nhân và mức độ tổn thương dây thần kinh. Từ đó, phác đồ điều trị phù hợp nhất sẽ được xây dựng cho từng trường hợp cụ thể.

Thực hiện điều trị theo chỉ định của bác sĩ

Tùy vào nguyên nhân và tình trạng bệnh, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc kháng virus hoặc corticosteroid nhằm giảm viêm, hạn chế phù nề và hỗ trợ quá trình phục hồi của dây thần kinh mặt. Song song với đó, các phương pháp vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức mạnh cơ mặt, cải thiện khả năng vận động và rút ngắn thời gian hồi phục.

Ngoài vật lý trị liệu, châm cứu cũng là một phương pháp hỗ trợ được áp dụng trong một số trường hợp. Châm cứu giúp kích thích tuần hoàn máu, giảm đau và thúc đẩy quá trình tái tạo, phục hồi chức năng của dây thần kinh bị tổn thương.

Phẫu thuật trong trường hợp cần thiết

Khi các phương pháp chữa liệt dây thần kinh số 7 nội khoa và phục hồi chức năng không mang lại hiệu quả như mong đợi, phẫu thuật có thể được cân nhắc. Với sự hỗ trợ của các công nghệ phẫu thuật hiện đại, bác sĩ chuyên môn cao có thể can thiệp nhằm phục hồi chức năng dây thần kinh mặt cho trẻ. Ưu điểm của phương pháp này là ít xâm lấn, hạn chế tổn thương mô xung quanh, giúp trẻ hồi phục nhanh chóng và cải thiện rõ rệt tình trạng biến dạng khuôn mặt. Đồng thời, phương pháp này vẫn đảm bảo quá trình tự phục hồi tự nhiên của dây thần kinh số 7, mang lại kết quả ổn định và lâu dài.

Chăm sóc và hỗ trợ trẻ tại nhà

Bên cạnh việc điều trị y tế, chăm sóc tại nhà đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình hồi phục của trẻ. Cha mẹ nên tạo cho trẻ không gian nghỉ ngơi thoải mái, giữ vệ sinh vùng mặt sạch sẽ, đồng thời xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng. Việc hướng dẫn và hỗ trợ trẻ thực hiện các bài tập cơ mặt theo chỉ dẫn của bác sĩ sẽ giúp cải thiện chức năng vận động và đẩy nhanh tiến trình phục hồi.

Theo dõi tình trạng và tái khám định kỳ

Cha mẹ cần theo dõi sát sao diễn biến bệnh của trẻ bằng cách ghi chép lại những thay đổi về triệu chứng để cung cấp thông tin chính xác cho bác sĩ trong các lần tái khám. Việc đưa trẻ đi khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị, kịp thời điều chỉnh phác đồ và phát hiện sớm các biến chứng có thể xảy ra, từ đó nâng cao khả năng hồi phục hoàn toàn cho trẻ.